Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenie pisemne, nazywane także przekładem pisemnym, to proces przetłumaczenia tekstu w języku źródłowym na tekst w języku docelowym, który zostaje utrwalony w formie pisemnej. Język źródłowy, czyli macierzysty, oznacza ten język, w którym tekst powstał pierwotnie - jako oryginał, natomiast język docelowy jest językiem, na który ów tekst zostaje tłumaczony jako wypowiedź wtórna wobec oryginału.

Poszczególne języki różnią się od siebie m.in. systemem gramatycznym, składnią, leksyką, zasobem słów, słowotwórstwem i frazeologią, dlatego podczas tłumaczenia pisemnego tekst pierwotny zostaje odpowiednio przekształcony w zakresie składni, gramatyki i słownictwa w taki sposób, aby odpowiadał systemowi języka docelowego i aby nie została zaburzona jego funkcja komunikatywna (innymi słowy – aby po przetłumaczeniu był rozumiały i skonstruowany zgodnie z zasadami gramatyki języka docelowego).

Istotne jest również uwzględnienie różnic w ortografii, alfabecie i w systemie zapisu. Dobry tłumacz powinien wziąć pod uwagę kontekst kulturowy, a co za tym idzie – charakterystyczne dla języka źródłowego, utarte metafory i związki frazeologiczne, których zazwyczaj nie można dosłownie przetłumaczyć na inny, zwłaszcza niespokrewniony język. Najprościej jest przetłumaczyć tekst na język należący do tej samej rodziny językowej, ponieważ wówczas różnice w systemach gramatycznych są stosunkowo niewielkie (np. tłumaczenie z czeskiego na polski – oba języki należą grupy zachodniosłowiańskiej). Więcej umiejętności wymaga pisemne tłumaczenie tekstu na język z innej rodziny językowej – np. tłumaczenie z chińskiego, należącego do rodziny języków chińsko-tybetańskich, na zachodniosłowiański język polski. Z powodu tych trudności ceny tłumaczeń pisemnych różnią się – pisemne tłumaczenie z języka niespokrewnionego z reguły jest nieco droższe, ponieważ różnice systemowe pomiędzy takimi językami często są kolosalne, przy czym różnią się także sposoby zapisu, alfabety i ilość głosek.

Podczas tłumaczenia pisemnego wykorzystuje się wzrokowy kanał odbioru, czyli pismo, w przeciwieństwie do tłumaczenia ustnego, wykorzystującego kanał audialny (słuch). Współcześnie istnieje tendencja do automatyzowania pracy tłumacza pisemnego poprzez komputerowy system wspomagania tłumaczeń CAT.

Zobacz także tłumaczenia ustne oraz tłumaczenia techniczne i specjalistyczne